مهر کهنه صفوی

فن ساخت و توليد مُهرهاي سنتي در دوره قاجار از دو شيوه کلي پيروي مي کند. اين شيوه ها با توجه به جنس خام صفحه اثرگذار مُهرها از يکديگر متمايز مي شود؛ بنابراين مراحل مقدم بر حکاکي در مُهرسازي، اعم از مراحل اجرايي ساخت بدنه يا حتي ويژگي هاي ظاهري مُهرها را نمي توان جزو شيوه هاي مُهرکني دانست. اين ويژگي ها اغلب به حرفه هاي وابسته مُهرسازي مربوط مي شوند و يا کارايي مُهر در امور ديواني را توضيح مي دهند؛ و از همين رو در شيوه هاي مختلف حکاکي مُهر نيز مشابه به نظر مي رسند. در دوره قاجار اغلب مُهرهاي سنگي را از عقيق و مُهرهاي فلزي را از برنج مي ساختند.ابزار و قلم حکاکي مُهرهاي فلزي بسيارحکاکي مي کردند. روش « عقيق کن » ساده و ظريف بود و مُهرهاي سنگي را نيز بيش تر با دستگاهي موسوم به اجرا نيز بر اساس کندن نقش و زمينه نقش مُهر يا تراش سطح مُهر انجام مي پذيرفت. در واقع خبرگي حکاکان قاجاري در بهره جستن از ابزار ساده و آشنايي آن ها با حرفه هاي وابسته حکاکي، در ساخت و عرضه مُهرهايي مرغوب در دوره قاجار بسيار تعيين کننده بوده است.